Akıl Sağlığı Diye Bir Şey Var

Akıl Sağlığı Diye Bir Şey Var

Akıl Sağlığı Diye Bir Şey Var

Akıl Sağlığı Diye Bir Şey Var!..

Merhabalar,

Bu yazımızda akıl sağlığı(mental health) ne olduğundan, ne işimize yaradığından, neden önemli olduğu ve onu nasıl koruyabileceğimiz gibi hususlardan bahsedeceğim. Bilindiği üzere her birimiz toplumla yaşamaya programlanmışız. Fakat ne yazık ki her durumda karşımızdaki insana ya da insanlara olağan davranışlarda bulunamayabiliyoruz.

İşte bu “olağandışılık” ın en büyük sebebi akıl sağlığında yaşanan aksamlardır. Eğer duygudurumunuzu tanımlayamıyor ve çevrenize yaptığınız davranışları net olarak anlamlandıramıyorsanız, akıl sağlığınızın yerinde olup olmadığınızı gözden geçirmeniz kaçınılmaz olacaktır.

Peki Nedir Akıl Sağlığı?

Akıl sağlığı, akılımızın, olaylar karşısında en az toplumun normal bir bireyi kadar sıradan işleyişine devam etmesi halidir. Buna bir çeşit “herkes nasıl düşünüyorsa sizin de öyle düşünmeniz” diyebiliriz.

En sade tabiriyle akıl sağlığı, topluma aykırı düşüncelerden, evhamlardan, kaygı ve şüphelerden, tasa ve kuşkulardan zihnini arınık tutmak anlamına gelir.

Bu noktada akıl sağlığıyla doğrudan ilintili olan bir diğer kavramdan bahsetmek yerinde olacaktır: Ruh Sağlığı. Ruh sağlığı ise şu anlamda önemlidir: Doğru düşünememe, sizin ruhsal mekanizmalarınıza sirayet ederse, bu bir davranış kalıbı halini alır ki bu da, ruh sağlığınızın bozulması anlamına gelecektir.

Akıl Sağlığının Bozulduğuna İşaret Eden Bazı Semptomlar

Öncelikle bilmemiz gereken şey, tıpkı kronik rahatsızlıkların olduğu gibi, ruh hastalıklarının da bir anda ortaya çıkmayıp, başlangıçta bir dizi semptomla kendini belli ettiğidir. Bu semptom(belirtiler) şu şekilde sıralanabilir:

  • Kaygı, anksiyete bozukluğu
  • Depresyon ve stres
  • Manik Bozukluklar(Bir anda sinirlenip gülebilme; aşırı üzgün ya da mutlu olma)
  • Ümitsizlik ve karamsarlık
  •  İştahsızlık ve yorgun hissetme
  •  Odaklanma sorunları ve motivasyon kaybı
  • Ölüm düşüncesi ve ölmekten korkma
  • Uykusuzluk ya da sürekli uyuma isteği
  • Kendinden nefret etme ve suçluluk duygusu

Sık Rastlanan Akıl Hastalıkları Nelerdir?

Aşağıda, en yaygın akıl hastalıklarını sıraladık. Bunlardan bazıları basit sosyalizasyon teknikleri ve ussal telkinlerle onarılabileceği gibi, diğer bazıları için uzman bir psikiyatrdan destek almak gerekir.

Açıkçası bu oldukça hassas bir konudur. Örneğin basit düzey bir şüphelenme sanrısı görüyorsanız kendinizde, hemen “bende şizofreni var” demeyin sakın. Zira şizofreni, sıklıkla ilaç ve manuel müdahaleler olmadan iyileştirilemeyeceği gibi (bazen o bile yeterli gelemeyebiliyor), sizin hissettiğiniz dönemsel bir depresif bozukluktan başkası olamayabilir.

İşte toplumumuzda ve toplumlarda en sık görülen akıl hastalıkları:

  • Obsesis Kompulsif Bozukluk
  • Depresyon
  • Sosyal Fobi
  • Yem Bozukluğu
  • Bipolar Bozukluk(Manik Depresif)
  • Nikotin(Sigara) Bağımlılığı
  • Madde Bağımlılıkları
  • Travma Sonrası Durumlar
  • Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite
  • Dejeneratif (Yaşlanmaya Bağlı) Bozukluklar
  • Paranoid Bozukluklar(Paranoya ve Kaygılanım)
  • Narsisistik Kişilik Bozukluğu
  • Şizoid Bozukluk ve Şizofreni

Akıl Sağlığınızı Korumak İçin Şunları Yapın..

Akıl hastalığının ne olduğunu, onun belirtilerini ve sık görülen akıl hastalıklarının neler olduğunu öğrendikten sonra sıra geldi akıl sağlığımızı korumak için almamız gereken önlemlere.

Hemen sıralayalım…

♦ Her şeyi kafanıza takmayın ve içinize atmayın. Muhakkak birileriyle paylaşın ya da yazın. Yazmak da bir şekilde tedavi edicidir.

♦ Düzenli aralıklarla yürüyüş yapın. İmkânınız varsa doğa yürüyüşleri düzenleyin.

Beslenmenize dikkat edin. Aşırı yeme ya da açlık hali, akıl sağlığınızın bozulmasını tetikleyecektir.

♦ B12 vitamini almaya çalışın. B12 vitaminin en sık bulunduğu besinlere bu linkten ulaşabilirsiniz.

♦ Kendinize hedefler belirleyin. Yaşamınızı adadığınız büyük bir hedefiniz ve sizi o doğrultuda teşvik eden küçük hedefleriniz olsun.

♦ Çevrenizdeki insanlara özen gösterin, değer verin; sizin de en az onlar kadar değerli olduğunuzu ise asla unutmadan ama.

♦ Düzenli yapığınız bir spor dalı ya da basit aerobik seanslarınız olsun. Toplum dilinde buna “beyne(yeterince) kan gitmesi” mi deniyordu. İşte aynen öyle 🙂

♦ Sosyal medya ile etkileşiminizi mümkün olduğunca azaltın. Onun yerine daha gerçel olgulara yönelin; gerçel kişilere, olaylara, insanlara ve birincil çevrenize.

♦ Her gün kendinize üstesinden gelmek üzere bir zorluk belirleyin ve onun üstüne gidin. Kendinize çabalamanın ve başarmanın derin özgüven aşılayıcı mutluluğunu yaşatın.

♦ Sizi hayata bağlayan bir dünya görüşü ve yaşam felsefeniz olsun. İnançlı olun, inancınız sizi her durumda güçlü kılacak ve size, her krizin sonunda bir de ferahlığı olduğunu hatırlatacaktır.

***

Akıl sağlığı (mental health) hakkında bilmemiz gereken bazı temel püf noktaları, biraz mizahi bir dille anlatmaya çalıştık.

Özetle aslında şunu anladık ki;  hiçbir şey sizin değerli ve biricik olduğunuzdan daha önemli değildir. Bu formatta düşündüğünüzde akıl sağlığının önemini ve nasıl korunabileceğini daha yakın bir çerçeveden görme imkânı yakalıyorsunuz.

Bu dediklerimize bir kulak verin. Zira “bizim için önemlisiniz”

_____

Saygılar…

 

6 Beğen

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir