Drone Mimarisine Genel Bakış

0 8

Bu yazımızda hep birlikte drone’ların ne olduğunu, ne işe yaradığını, hangi amaçlarla ve nerelerde kullanıldığını ve niye bu kadar çok rağbet gördüğünü öğreneceğiz.

Doğrusunu söylemek gerekirse bu yazıyı yazmadan önce o kadar farklı surette makale ve bilgi formu çıktı ki karşıma, söze nereden başlayacağımı bilemedim.

Bazı kaynaklar onun hobi aracı olduğundan dem vurmuş. Bazıları nasıl kullanılabileceğini anlatmış. Bir TEDX konuşmacısı, öğrencilerinin geliştirmiş olduğu mini drone aracını seyircilerine takdim etmiş. Tüm bunları derleyerek ben de en temel düzeyden başlayıp, dronla nasıl eğlenebileceğini anlatmaya çalışacağım. Zira malumunuz, teknoloji “zevk işi”…

Öncelikle dronların ne olduğundan başlayalım: Unmanned aerial vehicle – insansız hava aracı(İHA) olarak da kullanılan dronlar bir nevi hava gözlem cihazıdır. Dronunuzu kullanarak insan gücünün erişemediği alanları izleyip uygun fotoğraf kareleri yakalayabilir, dilerseniz bu uzak mesafelerin video kaydını çekebilirsiniz. Fakat bu şüphesiz dronların sivil hayatta hobi olarak kullanımları için geçerli. Keza ticari alanda isim yapmış birçok dev firma ve devletlerin farklı stratejik yapılanmaları da dronları işlevsel olarak kullanabilmektedir.

Drone kelime itibariyle erkek arı anlamına geliyor. Fakat onu; multikopter, quadcopter, UAV, İHA, uçangöz gibi söyleyişlerle de çağırdıkları olmuş. Yani şu an için tam olarak kabul görmüş bir söyleyişe oturtulmuş değil. En azından dronların tam Türkçe karşılığı yok diyebiliriz. Keza bu anlamda dronların “multifonksiyonlu uçan gözlem ve operasyon aracı” olduğunu bilmemiz yeterli olacaktır diye düşünüyorum.

Dronların, bugün askeri alanda bir silah ve imha aracı olarak da kullanıldığı biliniyor. Fakat ileri düzey drone teknolojisi şu an için halk nezdine indirgenmiş değil. Yani teknoloji marketlerinde dronların sadece uçabilen ve gözlem yapabilen alelade versiyonlarına ulaşabiliyorsunuz. “Dronun savunma konseptli versiyonları sivil kullanıma henüz indirgenmedi.” şeklinde okuyabilirsiniz bunu.

 

Bir Dronla Neler Yapabilirsiniz?

»  Hobi&Eğlence Aracı: Bu amaçla genelde gençlerin kullandığını görmekteyiz dronları. İşte bu kesim, dronları sadece uçurmaktan ve gezdiği yerleri telefonları aracılığı ile izlemekten ve bunu kaydetmekten zevk alanları kapsamaktadır.

» Fotoğraf ve Video Çekimleri: Bugün birçok stüdyo şirketinin uygun kareler yakalamada dronları kullandıkları aşikârdır. Bu amaçla yakalamak istedikleri görüntüler üzerine dronu uygun açılarda konumlandırmaları halinde gerçeğini hiç aratmayan enstanteler yakalanabilir.

» Teslimat Aracı: Kargo şirketlerine gerek kalmaksızın müşterilere ürün teslimatı esnasında dronlar kullanılabilir. Bu amaçla Amazon ve Dominos ’un dronlar kullandığı bilinmektedir.

» Haritacılık: Dronların haritalama ve bölgenin topolojisini çıkarma anlamında da bilim insanlarının yeni yardımcıları olduğu bir gerçektir. Zira drone kullanarak mevcut imkânlarla ulaşılamayan yerlere ulaşılabilinir.

» Arama Kurtarma Faaliyetleri: Afet ve acil yardım gerektiren durumlarda dronları, mağdur insanların bulunduğu bölgeyi tespit ve onlara ilk müdahalenin yapılması anlamında dronlar kullanılabilmektedir. Yine uzak konumlara yardım ulaştırmak gerektiğinde ve hiçbir ulaşım aracı bulunamadığında, kumanyaları ulaştırmak için drone kullanmak, makul bir çözüm olacaktır.

» Haber Alma&Ulaştırma: Haber ajanslarının doğru bilgiye ilk elden somut verilerle erişmesi ve bunu kamuoyuna ulaştırması anlamında da dronlar dört başı mamur bir iletişim aracı olarak karşımıza çıkarlar.

» Modern Tarımın Vazgeçilmezi: Tarlalara ekim&dikim, hasat ve zararlılardan muhafaza aşamalarında drone kullanmak oldukça evlâ olacaktır. Zira insan gücünün yetersiz kaldığı anlarda, dronlar uzak mesafelere bizim yerimize kolayca ulaşabilip ona yüklediğimiz misyonu gerçekleştirme kabiliyetin sahiptir.

» Asayiş ve Emniyet: Polis ve jandarmanın gözetleme ve takip işlemlerinde dronlar kullanabileceğini söyleyebiliriz. Bunun için devlet ve hali hazırda güvenlik politikalarında ciddi revizyonlar, gerekirse de yasal düzenlemeler işe koşulmalıdır.

Bir Dronun Parçaları Nelerdir?

Dronun nasıl bir şey olduğunu gözünüzde canlandırabilmek açısından, drone parçalarını fazla ayrıntıya girmeden açıklamanın, zihninizde bir görüntü oluşmasına yardımcı olabileceğini düşünüyorum. Bu sebeple drone parçalarını aşağıda sizler için sıraladık. Fakat bunu yaparken, teknik ayrıntılarla sizleri boğmaktan da bir o kadar çekindiğimiz söylenebilir.

İşte klasik bir dronun parçaları şu şekildedir:

i. Çerçeve/İskelet: Dronun tüm parçalarını bir arada tutan ana omurgadır.

ii. Motor: Kollardaki pervaneleri döndüren, değişken değerlikli torklar alabilen elektronik parçadır.

iii. Pervane: Dronu havada tutmaya yarayan saat yönünde ve tersi yönde dönen metal/alaşımdır.

iv. Batarya/piller: Dronun motorlarının ihtiyaç duyduğu potansiyel enerjiyi üretip cihazın farklı bölümlerinde dağıtan güç aracıdır.

v. Hız Denetleyici: ESC olarak da bilinen elektronik hız denetleyici(electronic speed controller) motorun hızını kontrol etmeye, dronu yükseltip alçaltmaya yarayan parçadır.

vi. Verici ve Alıcı: Drona komut veren uzaktan kumandanın talimatlarını yorumlayan ve ona geribildirim(feedback) sağlayan drone ünitesidir. Bunu dronun beyni gibi de düşünebilirsiniz. Burada alıcı direkt uçuş kontrol cihazından aldığı emirleri yorumlarken vericinin çok kanallı olanı tavsiye edilir. Zira kanal sayısının fazla olması, kullanıcının daha az yorulması anlamına gelecektir (bkz: userfriend desings).

vii. Uçuş Mekanizması: Dört pervaneyi eşgüdümlü çalıştıran dahili mekanizmadır. Motorların çalışmasını kontrol eder, düzenler.

 Bir Dronu Nasıl Kullanırsınız?

Dronun ne olduğunu, parçalarını ve kullanımının neden önemli olduğunu kavradıktan sonra sıra geldi onu nasıl kullanacağımıza. Bu başlık altında dronun hobi amaçlı sivil kullanımından bahsedeceğim. Bunun için temel düzey bir başlangıç dronu olan DJI Go Phantom’u ele almamız yeterli olacaktır.

Şöyle anlatalım:

1) Satın aldığınız dronu ambalajından çıkarıp prospektüste gösterildiği şekilde parçaları yerleştirin.

2) Telefonunuza Play Store’dan DJI-GO mobil aplikasyonunu indirip yükleyin. Bu uygulama, dronun gezdiği mekânları telefonunuzdan görüntülemenize olanak sağlar. Fakat cihazı çalıştırmak için elzem değildir.

3) Uzaktan kumandanızı test edin. Dronun çalışması sırasında kullanılacak olan uzaktan kumandanın sorunsuz çalıştığından emin olmanız gerekmektedir. Zira drone uçurken en sık yaşanan kazalardan biri düşmelerdir; ki bu, uzaktan kumanda ile cihaz arasında sağlıklı bir sirkülasyon sağlanamamasından kaynaklanır.

4) Uçuş alanını kontrol edin. Bu aşamada dronu uçuracağınız alanı seçip bazı güvenlik önlemlerini almanız gerekir. Örneğin izlenmesi maruzatlı olan bölgelerde dronu uçurmanız hem etik olmayacak hem de sonradan başınızın beyhude ağrımasına sebep olacaktır.

5) Dronu dairesel rotasyonlarla yavaş yavaş kaldırın. Buna, uzaktan kumanda aracılığıyla dronu havalandırdığımız adım da diyebilirsiniz. Eğer telefonunuza uygulama yüklemişseniz, bu aşamada “uçangözün” nelere şahit olduğunu telefondan da izleyebilirsiniz.

6) Bir sonraki adımda artık dronu gönül rahatlığıyla, dilediğiniz şekilde havada gezdirebilirsiniz. İşte bu aşama, dronu rastgele rotasyonlarla bir süre havada uçurup bulunduğu noktaları telefonumuzdan zevkle seyrettiğimiz aşamadır.

7) Yumuşak İniş… Dronu uygun komutlar vererek yere indirdiğimiz adımdır. Bu bağlamda sakın ola ki dronun direkt arzu ettiğiniz konuma sabitlenmesini beklemeyin. Bunu yerine hızını belirli seviyelerde art arda düşürerek cihazı yere indirmeyi deneyin.

8) Son aşama olan dronu kapatma ise, dronun on/off(IO) tuşuna basıp güç alımını durdurmamız anlamına gelir. Dronu kutusuna koymadan önce, tüm pervanelerin durduğundan emin olmalısınız.

***

Bu yazımında trendi gittikçe yükselen bir teknoloji oyuncağı olan dronları tanıdık. Sadece oyun&hobi anlamında değil, ticari ve askeri alanda da drone kullanımının ne kadar önemli olduğunu öğrendik. Temel parçalarını tanıyıp onu nasıl uçuracağımızı kavradık.

Umarız amatör drone tutkunları ve dronla ilgilenenler açısından faydalı bir yazı olmuştur.

Cevap Gönder

E-posta adresiniz yorumunuzda yayınlanmayacaktır.